شایعات رایج درباره واکسن آنفولانزا و حقایق علمی که باید بدانید, آنفولانزا بیماری عفونی رایجی است که هر ساله میلیونها نفر را درگیر میکند و میتواند عواقب جدی داشته باشد. واکسنسازی سالانه موثرترین روش پیشگیری شناخته میشود، اما اطلاعات غلط و شایعات بیبنیاد باعث میشود بسیاری از افراد از دریافت واکسن منصرف شوند. در این مقاله رایجترین باورهای نادرست را بررسی و با استناد به شواهد علمی پاسخ میدهیم.
آیا واکسن آنفولانزا سیستم ایمنی را ضعیف میکند؟ یکی از پراکندهترین شایعات این است که واکسن آنفولانزا باعث کاهش قدرت سیستم ایمنی میشود. در واقعیت، واکسنهای آنفولانزا (بهویژه نوعهای غیرفعال یا کشیدهشده) شامل آنتیژنهای ویروس هستند که سیستم ایمنی را تحریک میکنند تا آنتیبادی تولید کند.
واکسن باعث نمیشود فرد دچار آنفولانزا شود، زیرا ویروس در آن زنده و قادر به تکثیر نیست. آیا ابتلا قبلی به آنفولانزا نیازی به واکسنسازی را از بین میبرد؟ بسیاری از افراد گمان میکنند اگر سال گذشته آنفولانزا داشته باشند، ایمنی طبیعی دارند و دیگر نیازی به واکسن ندارند. این باور نادرست است، زیرا ویروس آنفولانزا دچار جهشهای مداوم (دریفت و شیفت آنتیژنی) میشود.
سویههای متداول هر فصل متفاوت هستند و ایمنی حاصل از ابتلا یا واکسن سال قبل، حفاظت کامل در برابر سویههای جدید را تضمین نمیکند. به همین دلیل سازمان بهداشت جهانی (WHO) ترکیب واکسن را سالانه بهروزرسانی میکند. عوارض جانبی واکسن واقعیت چیست؟ مانند هر مداخله پزشکی، واکسن آنفولانزا نیز ممکن است عوارضی داشته باشد، اما اکثریت آنها خفیف و موقتاند.
رند.
مقایسه ریسکهای عوارض واکسن با خطرات عوارض خود بیماری آنفولانزا (مانند ذاتالریه، التهاب عضله قلب، بستری در بیمارستان و مرگ) نشان میدهد که سود واکسنسازی به مراتب بیشتر از ریسک احتمالی آن است. واکسنسازی در دوران بارداری ضروری و ایمن زنان باردار به دلیل تغییرات ایمنی و فیزیولوژیک، در گروه پرریسک عوارض شدید آنفولانزا قرار دارند. واکسن آنفولانزا غیرفعال (تزریقی) در تمام سه ترایمستر بارداری ایمن است و توصیه میشود.
واکسن زنده ضعیفشده (اسپری بینی) در دوران بارداری ممنوع است. واکسنسازی مادر نه تنها او را محافظت میکند، بلکه آنتیبادیهای محافظتکننده از طریق مشیم به جنین منتقل شده و نوزاد را در ماههای اول عمر، زمانی که هنوز نمیتواند واکسن شود، در برابر ویروس مصون میدارد. چرا واکسنسازی سالانه حیاتی است؟ واکسن آنفولانزا تنها راه پیشگیری نیست، اما موثرترین ابزار در دسترس برای کاهش شیوع، شدت بیماری، بستریها و مرگومیر است.
با شکستن زنجیره انتقال، واکسنسازی جامعهای را تقویت میکند و افراد مستعدی که نمیتوانند واکسن شوند (مانند نوزادان زیر ۶ ماهگی یا بیماران ایمنودپرسد) را محافظت میکند. بهترین زمان واکنسسازی، اوایل فصل سرما (معمولاً آبان تا آذر) است، اما تا زمانی که ویروس در جامعه گردش دارد، واکسنسازی مفید باقی میماند. نتیجهگیری باورهای نادرست درباره واکسن آنفولانزا موانع جدی در برابر پیشگیری از این بیماری ایجاد میکنند.
درک حقایق علمی، مشورت با پزشک و تیم درمانی، و واکسنسازی در موقع، بهترین استراتژی برای حفاظت از سلامت فردی و عمومی است. از شایعات بیبنیاد گول نخورید و برای تصمیمگیری از منابع معتبر و علمی استفاده کنید.
