تفاوتهای بیولوژیک و رفتاری آنفولانزا و آنفولانزای مردانه؛ چرا مردان دیرتر بهبود مییابند؟
اصطلاح عامیانه آنفولانزای مردانه در فرهنگ مردم برای توصیف عفونتهای تنفسی خفیف همچون سرماخوردگی در مردان به کار میرود که در آن به نظر میرسد آقایان در بیان علائم بیماری اغراق میکنند. این مفهوم طنزآمیز اغلب با تصویری کلیشهای همراه است که مرد بیمار در خانه استراحت میکند در حالی که همسرش با وجود علائم مشابه، کارهای خانه و مراقبت از همسر را بر عهده دارد.
شباهتهای بالینی بین آنفولانزای مردانه و آنفولانزا
به گزارش ایسنا با استناد به نشریه کانورسیشن، آنفولانزای مردانه میتواند به طیف وسیعی از عفونتهای تنفسی از جمله سرماخوردگی، آنفولانزا و حتی موارد خفیف کووید ۱۹ اشاره داشته باشد. هر دو نوع عفونت توسط ویروسهای مختلف ایجاد شده و با استراحت، مصرف مایعات فراوان و داروهای ضد علائمی مانند مسکن، قرصهای ضد گلودرد و ضد احتقان کنترل میشوند. علائم مشترک شامل سرفه، گلودرد، آبریزش بینی، احتقان بینی و عطسه است، هرچند علائم شدیدتر مانند تب بالا، بدندرد شدید، لرز و سردرد در آنفولانزا رایجتر دیده میشوند.
تفاوتهای بنیادین در عامل بیماری، شدت و درمان
آنفولانزا یک عفونت تنفسی جدی و گاهی کشنده ناشی از ویروس آنفولانزا است، در حالی که سرماخوردگی (آنفولانزای مردانه) توسط ویروسهایی مانند راینوویروس، آدنوویروس و کروناویروسهای معمول ایجاد شده و به ندرت حیات را تهدید میکند. علائم آنفولانزا به طور ناگهانی آغاز میشوند، اما سرماخوردگی به تدریج بروز مییابد. آنفولانزا با تستهای آزمایشگاهی یا کیتهای خانگی قابل تشخیص است، اما برای آنفولانزای مردانه تست رسمی وجود ندارد. واکسن آنفولانزا پیشگیری از عفونتهای شدید را ممکن میسازد، در حالی که واکسن برای سرماخوردگی وجود ندارد. همچنین داروهای ضد ویروسی مانند تامیفلو برای پیشگیری و درمان آنفولانزا موثرند، اما داروی ضد ویروسی مخصوص سرماخوردگی در دسترس نیست.
آیا مردان واقعا علائم شدیدتری تجربه میکنند؟
یک مطالعه با عنوان آنفولانزای مردانه، بیماری معمولی نیست بر روی بیماران مبتلا به رینوسینوزیت حاد انجام شده است. در ارزیابیهای اولیه محققان، مردان و زنان علائم مشابهی داشتند، اما در روزهای پنجم و هشتم زنان بهبود سریعتری نشان دادند. نکته جالب در خودارزیابی شرکتکنندگان این بود که زنان در ابتدا علائم خود را بدتر از واقعیت ارزیابی کرده بودند، در حالی که مردان از ابتدا اغراقی در بیان علائم نداشتند اما کندتر بهبود یافتند. این دادهها نشان میدهد که تجربه بیماری در دو جنس متفاوت است و تنها یک کلیشه جنسیتی نیست.
ریشههای بیولوژیک تفاوت در پاسخ ایمنی
تفاوتهای بیولوژیک در سیستم ایمنی نقش کلیدی دارد. زنان به طور کلی آنتیبادیهای موثرتری تولید کرده و به واکسیناسیون پاسخ بهتری میدهند. داشتن دو کروموزوم در زنان در مقایسه با یک کروموزوم در مردان، مزیت ژنتیکی در ژنهای مرتبط با ایمنی را فراهم میکند. هورمون استروژن نیز واکنشهای ایمنی را تقویت میکند و نوسانات سطح آن در طول عمر زن، قدرت سیستم ایمنی را تحت تأثیر قرار میدهد. این عوامل بیولوژیک توضیح میدهد که چرا مردان ممکن است در برابر برخی عفونتها مانند کووید ۱۹ آسیبپذیرتر باشند، هرچند الگوی ابتلا و مرگومیر در آنفولانزا بین کشورها و زیرگروههای مختلف متغیر است.
عوامل رفتاری و اجتماعی در شیوع عفونت
پژوهشها نشان میدهد زنان بیشتر از رفتارهای محافظتی مانند شستشوی دست، استفاده از ماسک و اجتناب از محیطهای شلوغ پیروی میکنند. همچنین زنان در هنگام بیماری بیشتر مراجعه به خدمات پزشکی را ترجیح میدهند. این تفاوتهای رفتاری میتواند در میزان ابتلا و شدت بیماری موثر باشد. شواهد حاکی از آن است که مردان علائم خود را بیش از حد گزارش نمیکنند و ممکن است با تأخیر برای درمان مراجعه کنند، بنابراین تجربه بیماری طولانیتر و سختتری را درک میکنند.
اهمیت پیشگیری و واکسیناسیون برای همه
آنفولانزا میتواند عواقب جدی برای سلامت قلب داشته باشد. مطالعاتی در سال ۲۰۱۸ منتشر شده در نیو انگلند ژورنال آف مدیسین نشان داد خطر حمله قلبی در یک هفته پس از ابتلا به آنفولانزا شش برابر افزایش مییابد. متخصصان واکسن آنفولانزا را برای پیشگیری از عوارض قلبی-عروقی و مرگومیر، به ویژه در افراد بالای ۶۵ سال، ضروری میدانند. ویروس آنفولانزا از طریق هوا منتقل شده، تا ۴۸ ساعت روی سطوح و یک ساعت روی دستهای غیرشسته زنده میماند، بنابراین بهداشت دستها و استفاده از ضدعفونیکنندهها از اقدامات کلیدی پیشگیری است.
استراتژیهای مکمل پیشگیری از آنفولانزا
علاوه بر شستشوی مرتب دستها و اجتناب از تماس با بیماران، متخصصان توصیه میکنند خواب کافی (حداقل ۶ ساعت در شب) بر اساس مطالعه ۲۰۱۵ در مجله خواب ریسک ابتلا را کاهش میدهد؛ ضدعفونی کردن منظم سطوح و لوازم مشترک مانند گوشی موبایل و دستگیرهها؛ تقویت سیستم ایمنی با تغذیه سالم و ویتامین از منابعی مانند ماهیهای چرب، لبنیات، مکملها و نور خورشید؛ و پرهیز از لمس چشمان، بینی و دهان که مسیر اصلی ورود ویروس هستند.
کاهش دوره بیماری و مدیریت علائم
به گزارش وبامدی، بهترین روش کوتاه کردن دوره آنفولانزا، استراحت کامل در خانه و مصرف وفیر مایعات (آب، آبمیوه طبیعی، سوپهای مغذی) است. کنترل تب و درد با داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن، ایبوپروفن یا ناپروکسن، استفاده از مرطوبکنندههای هوا با رطوبت سرد (نه گرم) و مصرف مواد غذایی تقویتکننده ایمنی مانند ماست، سیر، سبزیجات، زنجبیل، چای عسل و لیمو مفید هستند. در گروههای پرریسک (زیر دو سال و بالای ۶۵ سال) پزشک ممکن است در ۴۸ ساعت اول داروهای ضد ویروسی تجویز کند. آنتیبیوتیک برای عفونت ویروسی آنفولانزا موثر نیست. در صورت بروز علائم هشداردهنده مانند تب بالای ۳۷.۸ درجه، تنگی نفس، درد قفسه سینه، گیجی یا سرفه مداوم، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.