مقام حضرت عباس (ع) در کربلا نماد وفاداری، تسلیم و لشکری که به تنهایی ۴۰۰۰ نفر را به فرار انداخت, حضرت ابوالفضل العباس (علیهالسلام) در میان شخصیتهای تاریخی اسلام، جایگاهی منحصر به فرد دارد که فراتر از نسبت فامیلی با امام حسین (ع) است. ایشان در حدود سی و پنج یا سی و شش سالگی، در حالی که امام حسین (ع) پنجاه و پنج یا پنجاه و شش ساله بودند، در دوران سخت غصب خلافت و خانهنشینی امام علی (ع) به دنیا آمدند.
این تفاوت سنی حدود بیست ساله، مانع از آن نشد که حضرت عباس (ع) در میدان کربلا نقشی فرازنده و تعیینکننده ایفا کنند. ویژگیهای معنوی و اخلاقی حضرت عباس (ع) شخصیت حضرت ابوالفضل (ع) در تاریخ اسلام به عنوان اوج وفاداری، فداکاری و ایثار ثبت شده است.
این اطاعت و ولایتمداری تنها در جنگידהها نمود نیافت، بلکه در پذیرش مسئولیتهای سخت مانند نگهبانی و آبرسانی نیز خود را نشان داد، هرچند که شجاعت کمنظیری داشتند. تصدیق و وفای بینظیر در لحظههای آخر یکی از درخشانترین مصادیق وفاداری حضرت عباس (ع)، رویداد شریعه فرات است.
یدن آب خودداری کردند.
این سه ویژگی بنیادین یعنی تسلیم، تصدیق و وفا، عمر مبارک حضرت عباس (ع) را پر از معنا کرده و ایشان را در نزد خداوند محبوب و مقبول گردانید. حضرت عباس (ع) یک لشکر به تنهایی در تاریخ کربلا، بسیاری از صاحبان نظر و كبار صحابه چون جابر بن عبدالله انصاری و عبدالله بن عباس، به امام حسین (ع) مشورت دادند تا از جنگ صرف نظر کنند یا به یمن مهاجر شوند.
اما در میان تمام همراهان، هرگز ثبت نشده که حضرت ابوالفضل (ع) حتی یک اعتراض یا پیشنهادی به امام خود داشته باشند. ایشان مطیع محض و مجری اراده امام بودند. در عصر عاشورا، وقتی حضرت عباس (ع) از امام حسین (ع) اجازه رفتن به میدان نبرد را خواستند، نه برای آبرسانی، بلکه برای جنگیدن، امام (ع) با عبارتی عمیق پاسخ دادند عباس جان!
اگر تو بروی، لشکر من از هم میپاشد. این سخن شباهت عجیبی به lời امام خمینی (ره) درباره شهید بهشتی دارد که ایشان را یک امت خواندند. قرآن کریم نیز در وصف حضرت ابراهیم (ع) میفرماید إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً (نحل/۱۲۰). حضرت عباس (ع) نیز به تنهایی یک لشکر کامل بودند؛ کسی که با شجاعت و ایمان خود توانست ۴۰۰۰ نفر از دشمن را به فرار وا دارد.
چنین شخصیتی تنها یک نفر نیست، بلکه نماد قدرت، اراده و وفای مطلق است.