مکانیزم تخریب حس بویایی در مراحل اولیه بیماری آلزایمر نقش لوکوس سرولئوس و میکروگلیا, از دست دادن حس بویایی یکی از نخستین علائم پیشگوی بیماری آلزایمر است که میتواند سالها قبل از بروز مشکلات حافظه ظاهر شود.
محققان مرکز تحقیقات بویایی آلمان (DZNE) و دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ (LMU) در مطالعهای که در مجله ارتباطات طبیعت منتشر شده، ریشه این پدیده را نه در خود بینی یا پیاز بویایی، بلکه در یک ناحیه مغزی کمتر شناختهشده به نام لوکوس سرولئوس (LC) جستجو کردهاند.
نقش حیاتی لوکوس سرولئوس در پردازش حسی دکتر لارس بیگر، رهبر تیم تحقیق، توضیح میدهد که لوکوس سرولئوس کنترلکننده مکانیسمهای فیزیولوژیکی متنوعی از جمله جریان خون مغزی، چرخه خواب و بیداری و پردازش حسی است.
ارسال میکند. نورآدرنالین یک انتقالدهنده عصبی حیاتی برای تنظیم حواس، توجه و برانگیختگی است.
زوال آکسونها عامل اصلی اختلال بویایی با استفاده از مدل موش و تکنولوژی تصویربرداری سهبعدی پیشرفته (+)، محققان مشاهده کردند که در مراحل اولیه بیماری، آکسونهای نورونهای لوکوس سرولئوس در پیاز بویایی شروع به تخریب میکنند، در حالی که بدنههای سلولی این نورونها همچنان سالماند.
رای میکروگلیا (سلولهای ایمنی مغز) عمل میکند. میکروگلیا این آکسونها را هدف قرار داده، در بر میگیرند و حذف میکنند.
این فرآیند که در شرایط طبیعی بخشی از هرس سیناپسی برای بهینهسازی اتصالات عصبی است، در بیماری آلزایمر به دلیل بیشفعالی نورونی ناشی از تجمع بتاآمیلوئید، به صورت پاتولوژیک و زودرس اتفاق میافتد. نتایج آزمایشهای رفتاری نیز تایید کرد که موشهای دارای این تخریب آکسونی، دچار نقص در تشخیص و تمایز بوها شدهاند. تأیید مکانیسم در بافت مغزی انسان برای تعمیم یافتهها به انسان، تیم تحقیق بافت مغز پس از مرگ بیماران آلزایمر را بررسی کرد.
آنها شواهد مشابهی از تخریب آکسونهای گلوکومی (مرتبط با لوکوس سرولئوس) و فعالسازی میکروگلیا در پیاز بویایی یافتند. همچنین اسکنهای PET از بیماران در مراحل اولیه بیماری یا با اختلال شناختی خفیف، اختلال در مسیرهای عصبی متصل به پیاز بویایی را آشکار ساخت. امیدهای جدید برای تشخیص زودهنگام و درمان پیشگیرانه یواخیم هرمز، از رهبران این پروژه، بر اهمیت این کشف برای تشخیص زودهنگام تأکید دارد.
او معتقد است که ارزیابی عملکرد بویایی میتواند به عنوان یک بیومارکر غیرتهاجمی برای شناسایی افراد در معرض خطر عمل کند، به طوری که امکان انجام تستهای تأییدیه و آغاز درمانهای مبتنی بر آنتیبادیهای ضد آمیلوئید در زمانی فراهم آید که آسیبهای عصبی برگشتناپذیر رخ نداده باشد. این مطالعه همچنین نقش محوری میکروگلیا در پیشرفت بیماری را برجسته میسازد و راه را برای استراتژیهای درمانی جدید هدفمند بر روی سیستم ایمنی مغز میگشاید.
