شناخت کامل اختلال استرسی پس از سانحه (PTSD) علائم، علل و روشهای درمانی موثر, اختلال استرسی پس از حادثه (PTSD) یک واکنش روانی جدی است که پس از تجربه یا شاهدی رویدادهای تروماتیک و تهدیدکننده زندگی بروز میکند. این اختلال تنها به نظامیها محدود نیست و هر فردی که با حوادثی نظیر تصادفات شدید، تجاوز، خشونت، بلایای طبیعی یا مرگ ناگهانی عزیزان روبرو شده باشد، ممکن است دچار آن گردد.
درک ماهیت این اختلال، گام اول در مسیر بهبود و درمان است. مکانیزم بروز PTSD و عوامل ریسک بر اساس نظر کارشناسان روانپزشکی، مغز در مواجهه با ترس شدید، به حالت جنگ یا گریز میرود.
این امر باعث میشود فرد مداماً احساس خطر کند، اگرچه محیط امن باشد. عوامل افزایش ریسک شامل شدت حادثه، سابقه بیماریهای روانی، عدم حمایت اجتماعی و تجربه تروماتهای مکرر میباشد. تشخیص علائم اصلی فراتر از استرس معمول علائم PTSD معمولاً در بازه زمانی دو تا شش ماه پس از حادثه ظاهر میشوند، هرچند ممکن است با تاخیر بیشتری آغاز گردند.
اد، گفتگوها یا فعالیتهایی که خاطره سانحه را تداعی میکنند، و بیتفاوتی عاطفی نسبت به محیط اطراف.
تغییرات منفی در تفکر و حال احساس گناه، شرم، یأس، افسردگی، ناتوانی از به یاد آوردن جزئیات مهم حادثه و قطع رابطه با دیگران. بیشاحساسی و واکنشپذیری بیخوابی، عصبانیت، تمرکز کاسته، ترسپذیری بالا و حالت مداوم آمادهباش برای مقابله با خطر. تفاوت واکنش استرس حاد با اختلال مزمن مهم است بدانیم که تجربه علائم استرسی در ماه اول پس از حادثه (واکنش استرس حاد) طبیعی و رایج است.
اکثریت مردم با گذشت زمان و با پشتیبانیهای طبیعی، به حالت عادی بازمیگردند. اما اگر این علائم بیش از یک ماه تداوم یابد، عملکرد روزمره را مختل کند و باعث رنج شدید روانی شود، تشخیص PTSD توسط پزشک متخصص میشود. رویکردهای درمانی اثباتشده و موثر خبر خوب این است که PTSD کاملاً قابل درمان است.
پروتکلهای درمانی استاندارد شامل موارد زیر میباشند رواندرمانیهای متمرکز بر تروما روشهایی مانند درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر تروما و حساسسازی و بازپردازش با حرکات چشمی (EMDR) به فرد کمک میکنند تا خاطرات تروماتیک را در محیط امن پردازش کرده، معناهای منفی را چالش بزند و کنترل زندگی خود را بازیابد.
دارودرمانی مکمل داروهای ضدافسردگی (معمولاً از گروه SSRI) میتوانند در کنترل علائم همرو مانند افسردگی، اضطراب شدید و بیخوابی موثر باشند و فرآیند رواندرمانی را تسهیل کنند. تجویز دارو حتماً باید توسط روانپزشک و تحت نظارت دقیق انجام گیرد. راهنمای حمایت از اطرافیان مبتلا پشتیبانی اجتماعی نقش حیاتی در بهبود دارد. اگر فردی در اطراف شما مبتلا به PTSD است، از گفتارهای تحقیرکننده یا سادهانگارانه پرهیز کنید.
جملاتی مانند خوششانس هستی که زنده موندی، اینقدر هم بد نبود یا فقط سعی کن فراموش کنی نه تنها کمکی نمیکنند، بلکه احساس گناه و انزوا را تشدید میسازند. به جای آن، حضور فعال، گوش دادن بدون قضاوت، صبر و تشویق به مراجعه به متخصص روانپزشک، بهترین حمایتی است که میتوانید ارائه دهید.
پیام نهایی امید به بهبود وجود دارد مبتلایان به PTSD باید بدانند که این علائم نشانه ضعف یا ناتوانی شخصی نیستند، بلکه واکنش طبیعی مغز به شرایط غیرطبیعی و تروماتیک هستند. با درمانهای مدرن و اثباتشده، امکان کنترل علائم، کاهش رنج و بازگشت به زندگی با کیفیت کاملاً فراهم است. قدم اول، شکستن سکوت و درخواست کمک از پزشک متخصص روانپزشک است.
