>> پیشنویس قانون سبد کالای ۵ میلیون تومانی برای کارگران مشمولین، چالشها و افق اجرایی > نمایندگان مجلس شورای اسلامی در حال بررسی پیشنویس اصلاحی برای ماده ۴۱ قانون کار هستند که بر اساس آن توزیع ماهانه سبد کالای ۵ میلیون تومانی به کارگران در دستور کار قرار گرفته است.
این طرح با هدف افزایش قدرت خرید و کاهش فاصله بین دستمزد فعلی و سبد معیشت واقعی کارگران تدوین شده و از سوی کارشناسان حوزه کار به عنوان گامی در راستای تقویت معیشت ارزیابی میشود. چه کسانی مشمول دریافت این یارانه خواهند شد؟ بر اساس متون پیشنویس و نظر کارشناسان، مشمولین اصلی این طرح کارگران مشمول قانون کار هستند که در واحدهای اقتصادی، کارخانجات و مشاغل تحت پوشش این قانون به کار مشغولاند.
جداگانه (مانند قانون استخدام کارکنان دولت) به طور پیشفرض در این طرح گنجانده نشدهاند، مگر اینکه در اصلاحات نهایی مجلس تغییراتی ایجاد شود.
چرا ارزش ۵ میلیون تومان انتخاب شده و چالشهای آن چیست؟ ناصر چمنی، کارشناس مسائل کار، به ایسنا اشاره کرده که در گذشته یارانه ۴۵ هزار تومانی ماهانه به خانوارها پرداخت میشد که با گذشت زمان و اثر تورم، قدرت خرید آن به حداکثر خرید یک بسته چیپس کاهش یافته است.
او هشدار میدهد که بدون پیشبینی مکانیسم سالانه افزایش ارزش سبد در متن قانون، مبلغ ۵ میلیون تومان نیز در سالهای آینده به سرعت دچار فرسایش ارزشی شده و به ۲ تا ۳ میلیون تومان کاهش خواهد یافت.
تأثیر بر بن خواربار و مذاکرات شورای عالی کار در صورت تصویب نهایی این طرح، ساختار مذاکرات سالانه شورای عالی کار دچار تغییر بنیادین خواهد شد. بر اساس نظر چمنی، بحث تعیین بن خواربار که سالانه موضوع چانهزنی اصلی بود، حذف میگردد و تمرکز جلسات به محاسبه و پرداخت اضافه بر تورم بر روی حداقل دستمزد متمرکز خواهد شد.
در حال حاضر حداقل دستمزد کارگران با احتساب مزایای جانبی به حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیون تومان رسیده و افزودن ۵ میلیون تومان سبد کالا، مجموع دریافتی را به رقم قابلتوجهی میرساند، هرچند همچنان از خط فقر و سبد معیشت واقعی فاصله دارد. افق زمانی اجرایی و نگرانیها ما در ماههای پایانی سال جاری قرار داریم و فرآیند قانونی تصویب، ابلاغ و اجراییسازی طرح زمانبر است.
کارشناسها نگرانند که سرنوشت این طرح مشابه طرح ساماندهی کارکنان دولت در دولت قبل شود که در مراحل اولیه کلید خورد اما تا پایان دوره مجلس به نتیجه نرسید. برای اینکه این یارانه در تعیین دستمزد سال آینده موثر باشد، ضروری است مجلس در زمان باقیمانده با سرعت عمل کند و طرح را به تصویب نهایی برسانند تا در جلسات آتی شورای عالی کار به عنوان پایه محاسبه لحاظ گردد.
جمعبندی گامی مثبت اما ناکافی توزیع سبد کالای ۵ میلیون تومانی بدون شک اقدامی مثبت در جهت حمایت از طبقه کارگری است، اما کارشناسان بر سه نکته تأکید دارند اول، پوشش ندادن کل فاصله تا سبد معیشت واقعی؛ دوم، لزوم قانونگذاری مکانیسم حفظ ارزش در سالهای آتی؛ و سوم، ضرورت سرعت در فرآیند قانونی برای جلوگیری از مانده ماندن طرح در آستانه سال جدید.
تصویب هوشمندانه این طرح با پیشبینی مکانیسمهای انعطافپذیر، میتواند الگوئی برای حمایتهای معیشتی آینده باشد. >>
