آیا تکاملسازی ژنتیکی راهحل نجات گونههای در آستانه انقراض است؟, مفهوم نجات ژنتیکی در علم زیستشناسی ایدهی تازهای نیست، اما در سالهای اخیر به عنوان یک ابزار عملیاتی برای جلوگیری از انقراض گونهها مورد توجه جدی قرار گرفته است. یکی از نمونههای بارز و موفق این رویکرد، تلاش برای احیای جمعیت پلنگهای فلوریدا بوده است.
محققان با وارد کردن پلنگهایی از تگزاس به حوزه حیات پلنگهای فلوریدا، تنوع ژنتیکی را افزایش دادند و از انحطاط ناشی از درونتوالد جلوگیری کردند.
این اقدام اگرچه نتایج مثبت داشته، اما با اصول سنتی حفاظت که بر جداسازی و خالص نگهداشتن ژنوم جمعیتهای بومی تأکید دارد، در تضاد است و یک تغییر پارادایم در مدیریت حیات وحش محسوب میشود.ریسکها و چالشهای آمیزش ژنتیکیبا وجود مزایای بالقوه، منتقدان این روش به مخاطرات احتمالی اشاره میکنند.
همچنین، تغییرات ناگهانی در ترکیب ژنتیکی میتواند تعادلهای اکوسیستمی برقرار شده در هزاران سال را به هم بزند و عواقب غیرقابل پیشبینی برای شبکههای غذایی و محیط زیست به همراه داشته باشد.شواهد تجربی پرونده عسلخوار کلاهدار گیپسلندیک مطالعه موردی کلیدی در این زمینه، برنامه نجات عسلخوار کلاهدار گیپسلند در حفاظتگاه هیلزویل است که از سال ۲۰۱۷ آغاز شده است.
نتایج پایشها نشان میدهد که جفتهای پیوندی ناشی از آمیزش ژنتیکی، در مقایسه با جفتهای خالصنژاد، جوجههای مستقلتری در هر آشیانه پرورش میدهند.
وار، تیمهای تحقیقاتی و دانشگاه موناش اکنون روی نجات ژنتیکی صاریغ لیدبیتر و صاریغ دشتی تمرکز کردهاند.
این دو گونه کیسهدار درختی در مردابهای یلینگبو همزیستی میکنند و صاریغ دشتی با تنها ۳۴ فرد باقیمانده تا سال ۲۰۲۳، در آستانه انقراض کامل قرار دارد.
تولد اولین نوزاد صاریغ دشتی در اسارت در حفاظتگاه هیلزویل، بار دیگر امید را برای استفاده از تنوع ژنتیکی به عنوان بافر در برابر انقراض زنده نگه داشته است.تنوع ژنتیکی بیمهای برای آینده نامعلومدانشمندان معتقدند که افزایش گوناگونی ژنتیکی، انعطافپذیری تطوری گونهها را در برابر تهدیدات آتی — از جمله تغییر اقلیم، بیماریهای نوظهور و تخریب زیستگاه — تقویت میکند.
شان میدهد که خطرات ناشی از بیعملی و تماشا کردن انقراض، بسیار سنگینتر از مخاطرات مداخله ژنتیکی کنترلشده است.
