تحلیل تفاوت آیینهای دفن در نئاندرتالها و انسانهای اولیه؛ ریشه در منطقه شام, تحقیقات جدید دیرینانسانشناسی نشان میدهد که نئاندرتالها و انسانهای خردمند اولیه (هومو ساپینس)، با وجود همزیستی در بازههای زمانی و مکانی گسترده، الگوهای متمایز و پایداری در آیینهای تدفین مردگان داشتند.
این موضوع برای محققان شگفتانگیز بوده است، زیرا انتظار نمیرفت گروههای کوچک و پراکنده در طول هزاران سال، مراسم دفن با ساختار منسجمی را حفظ کنند. ریشه آیینهای تدفین در شرق مدیترانه مطالعهای که نتایج آن در مجلهی منتشر شده، تأکید میکند که نخستین شواهد تدفین هدفمند در منطقهی جغرافیایی شام به وجود آمده است.
یستی دو گونه بوده است. یافتهها میکنند که هر دو گروه تقریباً به طور همزمان، در حدود ۹۰ تا ۱۲۰ هزار سال پیش، مراسم دفن را در این نواحی آغاز کردند.
تبادل دانش فرهنگی و تشابه ابزارها بررسی مصنوعات سنگی و بقایای استخوانی در غارهای شام نشان میدهد که نئاندرتالها و انسانهای اولیه تکنولوژی و دانش فنی خود را با یکدیگر به اشتراک میگذاشتند.
انگیزههای عملی و اجتماعی دفن علاوه بر ابعاد نمادین و آیین، محققان دلایل عملی برای ظهور تدفینها را نیز مطرح میکنند. با افزایش تراکم جمعیت و رقابت بر سر منابع طبیعی و سکونتی مانند غارها، دفن اجساد میتواند به عنوان مکانیزمی برای تثبیت حق مالکیت و تداوم مکان توسط گروهها عمل کرده باشد. این دیدگاه، آیین دفن را به یک استراتژی بقا و مدیریت منابع متصل میسازد.
نیاز به کاوشهای گستردهتر برای نتیجهگیری قطعی با وجود یافتههای چشمگیر، دیرینانسانشناسان چون جان هاکس از دانشگاه ویسکانسین، از استنباط نتایج کلی با دادههای فعلی احتیاط میکنند. پراکندگی جغرافیایی وسیع هر دو گونه و محدودیت تعداد مکانهای کاوششده، پاسخ به پرسش اساسی این که آیا آیین تدفین ریشه واحدی داشته یا به طور مستقل در نواحی مختلف ظهور کرده، را دشوار میسازد.
محققان بر ضرورت حفاریهای بیشتر در مناطق مختلف تأکید دارند تا با کشف نمونههای جدید، تصویر شفافتری از ریشههای فرهنگی بشر بدست آید.
