برخی افراد دچار افسردگی با افزایش اشتها و به دنبال آن افزایش وزن روبرو میشوند که در صورت تداوم میتواند زمینهساز بیماریهای مزمن شود. در مقابل، انواع دیگری از افسردگی باعث کاهش اشتها و کاهش وزن میگردند. تمایلات غذایی در افراد افسرده اغلب به سمت فستفود، غذاهای کمکیفیت و پرکالری متمایل است و رژیم آنها معمولا فاقد سبزیجات، میوه، شیر و غلات کامل است.
پژوهشها نشان میدهد زنان با مصرف بالا از فستفود، کچاپ، مایونز، غلات تصفیهشده، شکر و چربی، ریسک بیشتری برای ابتلا به افسردگی دارند. در مقابل، مصرف بیشتر سبزیجات، میوه، تخممرغ، آجیل و روغن زیتون با احتمال کمتر ابتلا به افسردگی همراه است.
اسید چرب امگا۳؛ نقش حیاتی در سلامت مغز
امگا۳ یکی از اسیدهای چرب ضروری است که در عملکرد نورونها، انتقال عصبی و ضدالتهابی بودن سلولهای مغزی نقش دارد. کمبود این اسید چرب ریسک اختلالات روانی مانند افسردگی، شیزوفرنی، دوقطبی و آلزایمر را افزایش میدهد. DHA و EPA در پاتوفیزیولوژی افسردگی نقش مهمی ایفا میکنند. مصرف روزانه ۲۰ تا ۳۰ گرم ماهیهای چرب یا ۰.۵ تا ۱.۵ گرم مکمل امگا۳ میتواند احتمال بروز افسردگی را کاهش دهد.
ارتباط مستقیم ویتامین با سطح افسردگی
ویتامین در تولید سروتونین نقش دارد و کمبود آن احتمال افسردگی را ۸ تا ۱۴ درصد افزایش میدهد. افرادی که سطح ۲۵ هیدروکسی ویتامین پایینتری دارند، علائم شدیدتر افسردگی را تجربه میکنند.
ضرورت تامین ویتامینهای گروه
گیاهخواران با دریافت ناکافی ویتامین ۱۲ ریسک بالاتری برای افسردگی دارند. این ویتامین در تولید سروتونین، دوپامین و گلوتامین در سلولهای عصبی دخیل است. ویتامین ۶ نیز با نقش در سنتز سروتونین و نوراپینفرین، کمبود آن میتواند منجر به افسردگی شود. سطح سرمی هر دو ویتامین در افراد افسرده و مضطرب پایینتر از افراد سالم است.
اسید فولیک و تولید نوروترانسمیترهای شادیآور
کمبود اسید فولیک با تحریکپذیری، کمخونی و اختلالات رفتاری همراه است. این ریزمغذی در تولید سروتونین، دوپامین و نوراپینفرین نقش دارد و مطالعهها نشان میدهد اثر داروهای ضدافسردگی در افراد با سطح پایین اسید فولیک کاهش یافته است.
منیزیم؛ ریزمغذی با اثر ضدافسردگی
منیزیم در هدایت عصبی و به عنوان انتقالدهنده عصبی نقش دارد و سطح آن در بیماریهایی مانند آلزایمر، سکته، دیابت، فشار خون، کمبود توجه، بیشفعالی و میگرن اهمیت دارد. از نظر سیستم لیمبیک، منیزیم میتواند در ایجاد یا پیشرفت افسردگی موثر باشد و اثر داروهای ضدافسردگی را تقویت میکند.
سلنیم، تیرید و سیستم آنتیاکسیدانی مغز
سلنیم در ساخت سلنوپروتئینهای آنتیاکسیدانی مغز و متابولیسم تیرید نقش دارد. با توجه به ارتباط بیماریهای تیریدی با اختلالات روانی و اثر ضدالتهابی سلنیم در تحریک تولید سروتونین، دوپامین و نورآدرنالین، این عنصر میتواند اثرات ضدافسردگی داشته باشد.
فلور میکروبی روده و ارتباط دوطرفه با افسردگی
بر اساس اعلام دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، ارتباط دوطرفهای بین افسردگی ماژور و فلور میکروبی روده وجود دارد. مکانیسمهای مغز-روده شامل سیستم عصبی خودمختار، انتریک، مرکزی، گوارشی، ایمنی و غدد درونریز است. پروبیوتیکها با ویژگیهای ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی در پیشگیری از افسردگی موثرند و در تولید اسیدهای چرب، آمینو اسیدهای ضروری و فاکتورهای پروتئینی پیشگیرانه نقش دارند. GABA سنتز شده توسط باکتریهای رودهای در تولید نوروترانسمیترهایی مانند سروتونین، هیستامین، گلوتامین و نوراپینفرین دخیل است.