یک یوتیوبر ۱۹ ساله با نام کاربری نورم در یک چالش زنده در شبکههای اجتماعی سعی کرد رکورد جهانی طولانیترین زمان بیداری را بشکند. او توانست ۲۶۴ ساعت و ۲۴ دقیقه بیدار بماند، اما این مدت همچنان کمتر از رکورد ثبتشده در سال ۱۹۸۶ است.
رابرت مکدونالد در سال ۱۹۸۶ با بیدار ماندن به مدت ۴۵۳ ساعت، یعنی تقریبا ۱۹ روز، رکورد جهانی گینس را به نام خود ثبت کرد. پس از آن، موسسه گینس از سال ۱۹۹۷ به دلیل نگرانیهای سلامتی از پذیرش درخواستهای جدید برای این رکورد خودداری کرد.
اقدام نورم باعث مسدود شدن حسابهای او در یوتیوب و پلتفرم کیک شد. تماشاگران نیز در طول پخش زنده نسبت به وضعیت سلامتی وی ابراز نگرانی جدی کردند.
توصیههای علمی درباره میزان خواب مورد نیاز
متخصصان سلامت توصیه میکنند بزرگسالان به طور منظم بیش از هفت ساعت در شب بخوابند. خواب فرصت لازم را برای استراحت، ترمیم و بازسازی سیستمهای مختلف بدن فراهم میآورد.
کمبود مزمن خواب خطر ابتلا به بیماریهایی مانند افسردگی، دیابت، چاقی، حمله قلبی، فشار خون بالا و سکته را به شدت افزایش میدهد.
مراحل خواب و تأثیر عوامل برهمزننده
در سه مرحله اول خواب، دستگاه عصبی پاراسمپاتیک کنترل بدن را بر عهده میگیرد و ضربان قلب و فشار خون را کاهش میدهد. در مرحله آخر که خواب با حرکت سریع چشم (REM) نامیده میشود، فعالیت قلب افزایش یافته و حرکات چشمی رخ میدهد. این مرحله برای عملکردهای شناختی مانند خلاقیت، یادگیری و حافظه حیاتی است. مصرف الکل یا کافئین پیش از خواب میتواند این چرخه طبیعی را مختل کند.
آثار محرومیت حاد از خواب بر بدن و ذهن
محرومیت از خواب میتواند حاد (یک تا دو روز) یا مزمن باشد. حتی ۲۴ ساعت بیخوابی میتواند نقص عملکردی بیشتری نسبت به رانندگی با الکل بیش از حد مجاز ایجاد نماید.
علائم روز اول شامل پف و تیرگی زیر چشم، تحریکپذیری، زوال شناختی، مه مغزی و افزایش اشتهای غذا میشود.
در روز دوم علائم تشدید شده و به کاهش تواناییهای شناختی، تغییرات رفتاری و وقوع خوابهای لحظهای (چرختهای غیرارادی ۳۰ ثانیهای) میانجامد. التهاب سیستمیک و کاهش پاسخ ایمنی نیز بدن را در برابر بیماریها آسیبپذیرتر میسازد.
روز سوم با میل شدید به خواب، افزایش تعداد و مدت خوابهای لحظهای، و احتمال بروز توهم، خودبیگانگی و جدایی از واقعیت همراه است.
در روز چهارم تمام علائم به اوج میرسند و فرد دچار روانپریشی ناشی از کمبود خواب شده، توانایی درک واقعیت را از دست میدهد.
بهبودی و پیامدهای بلندمدت
فرآیند بهبودی پس از محرومیت از خواب از فرد به فرد متفاوت است؛ برخی با یک شب خواب خوب بهبودی مییابند، در حالی که برای دیگران روزها یا هفتهها طول میکشد.
مطالعات نشان میدهند خواب جبرانی اغلب نمیتواند تغییرات سوختوسازی ناشی از کمبود خواب — مانند افزایش وزن و کاهش حساسیت به انسولین — را معکوس کند، حتی اگر محرومیت کوتاهمدت بوده باشد.
خطرات برای کارکنان شیفت شب
افراد در شیفتهای شب معمولا یک تا چهار ساعت کمتر از کارکنان روزانه میخوابند. این کمبود مزمن میتواند خطر مرگ زودرس را افزایش دهد. تحقیقات ثابت کردهاند که هم کمبود خواب و هم خواب بیش از حد با افزایش خطر مرگ مرتبط هستند.
بهترین راه حفظ سلامتی، اجتناب از چالشهای خطرناک اینترنتی و رعایت بهداشت خواب با تخصیص هفت تا نه ساعت برای خواب باکیفیت در شب است.
