دودو یکی از نمادین‌ترین و در عین حال بدقضاوت‌شده‌ترین حیوانات منقرض‌شده محسوب می‌شود. با وجود گذشت بیش از چهارصد سال از انقراض، بسیاری همچنان بر این باورند که این پرنده بی‌پرواز هنگام رسیدن انسان‌ها به موریس، جزیره زادگاهش، آن‌قدر احمق، کند و دست‌وپاچلفتی بود که نتوانست در برابر تازه‌واردان زنده بماند.
اما محققان با ترکیب قرن‌ها نوشته‌های علمی، گزارش‌های تاریخی و اطلاعات زیست‌شناختی در یک اثر واحد که سوابق طبقه‌بندی را آشکار و باز‌نویسی کرده است، به دنبال عدالت برای دودوی مظلوم و کبو‌تر رودریگز، خویشاوند منقرض‌شده‌اش رفتند.
تیمی از محققان با همکاری دانشگاه ساوت‌همپتون، دانشگاه آکسفورد و موزه تاریخ طبیعی در مطالعه‌ای جدید که در <a target="_blank" rel="nofollow noopener" class="link__CustomNextLink-sc-1r7l32j-0 eoKbWT LinkElement__LinkBase-sc-1i205bq-0 hHpiwj" href="https://academic.oup.com/zoolinnean/article/201/4/zlae086/7733394"مجله جانورشناسی انجمن Linnean منتشر شده است، تلاش کردند حقایق را در مورد پرنده دودو ( ) مشخص کنند. این مطالعه جامع‌ترین بررسی را در مورد طبقه‌بندی دودو و کبو‌تر رودریگز، نزدیک‌ترین خویشاوند آن ارائه می‌دهد.
نیل گاستلینگ، نویسنده ناظر مطالعه و استاد تکامل و دیرین‌زیست‌شناسی در دانشگاه ساوت‌همپتون، استدلال می‌کند که تصور اکثر مردم از دودو کاملا نادرست نیست، بلکه مسائل بزرگ‌تری را که در پس انقراض آن وجود دارد، <a target="_blank" rel="nofollow noopener" class="link__CustomNextLink-sc-1r7l32j-0 eoKbWT LinkElement__LinkBase-sc-1i205bq-0 hHpiwj" href="https://www.popsci.com/science/dodo-myths/"نادیده می‌گیرند.
گاستلینگ می‌گوید اگر دودو را تصور کنید، پرنده‌ای کوتاه و تپل و کمی احمق به ذهنتان می‌آید که سزاوار انقراض است؛ اما اینطور نیست. دودو نه چاق بود و نه احمق، بلکه با اکوسیستم جزیره موریس که می‌لیون‌ها سال در آن زندگی می‌کرد، سازگار بود.
با این حال، آنچه دودو و کبو‌تر رودریگز، گونه خواهرش، برای آن سازگار نشده بودند، نیروی خشن و استعمارگر جامعه مدرن بود. ملوانان هلندی اولین بار در سال ۱۵۹۸ پس از رسیدن به جزیره موریس، واقع در ۱۱۳۴ کیلوم‌تری شرق ماداگاسکار در اقیانوس هند، با دودو روبرو شدند.
پرندگان جزیره بدون وجود هیچ شکارچی بزرگی تکامل یافته بودند و در نتیجه احتیاط غریزی نسبت به انسان نداشتند. همین مسئله آن‌ها را به طعمه‌ی آسانی برای خدمه گرسنه کشتی و تاجران بین‌المللی تبدیل می‌کرد. در کمتر از یک قرن، دودو از روی زمین ناپدید شد؛ نه به این دلیل که به طور گسترده خورده یا در باغ‌وحش‌ها نمایش داده می‌شد، بلکه به این دلیل که نمی‌توانست با تغییرات سریع و فشار‌های ناشی از استعمار انسان کنار بیاید.
دشمنان اصلی دودو، خود انسان‌ها نبودند، بلکه همه چیز‌هایی بود که در حین ایجاد یک بندر تدارکاتی برای شرکت هند شرقی هلند در موریس با خود آورده بودند. دام‌هایی مانند خوک، لانه دودو، این پرندگان زمینی را زیر پا له می‌کردند، در حالی که موش‌ها، تخم‌ها و جوجه‌های کوچک آن‌ها را می‌خوردند. در همین حال، سگ‌ها، گربه‌ها و سایر حیوانات مهاجم دودو را شکار و در عین حال بر سر منابع غذایی محدود جزیره رقابت می‌کردند. تا سال ۱۶۶۲، دودو منقرض شد. تقریبا یک قرن بعد، کبو‌تر رودریگز به دنبال آن از بین رفت. با وجود تنها ۶۴ سال مستندات انسانی از دودو، طولی نکشید که واقعیت در مورد این پرنده با داستان آمیخته شد.
<span class="typography__StyledDynamicTypographyComponent-t787b7-0 kEXAfZ"عکاس: Julian Pender Hume
گاستلینگ گفت دودو اولین موجود زنده‌ای بود که ثبت شد و سپس ناپدید شد. به گفته وی، قبل از انقراض دودو، تصور نمی‌شد که ممکن باشد انسان بتواند تأثیر زیادی بر محیط زیست بگذارد.
مارک یانگ، استاد دانشگاه ساوت‌همپتون و نویسنده اصلی مقاله، می‌گوید در اوایل قرن نوزدهم، برخی افراد حتی دودو و کبو‌تر رودریگز را جانوران اسطوره‌ای می‌دانستند. در دهه ۱۸۰۰ بود که دانشمندان ویکتوریایی سرانجام تأیید کردند که هر دو گونه پرنده واقعا وجود داشته‌اند. اما با گذشت زمان، تصویر دودو تا حد زیادی از نماد تأثیرات غالبا فاجعه‌بار بشریت بر محیط زیست، به نمونه‌ای نادرست و صحیح‌درک‌نشده از <a target="_blank" rel="nofollow noopener" class="link__CustomNextLink-sc-1r7l32j-0 eoKbWT LinkElement__LinkBase-sc-1i205bq-0 hHpiwj" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Survival_of_the_fittest"بقای اصلح تغییر کرد.
در همین حال، به مدت بیش از ۴۰۰ سال سردرگمی زیادی در مورد تعداد انواع پرنده دودو و کبو‌تر رودریگز به وجود آمد. برخی از دانشمندان فکر می‌کردند که سه گونه و برخی دیگر معتقد بودند که ممکن است پنج گونه، از جمله انواعی مانند دودو ناصری، دودو سفید و پرنده رودریگز سفید وجود داشته باشد.
اما گاستلینگ، یانگ و هم‌تیمی‌هایشان پس از بررسی دقیق چهار قرن نوشته‌های علمی و بقایای فیزیکی بازمانده، از جمله تنها بافت نرم باقی‌مانده از دودو، معتقدند که تنها دو گونه وجود دارد دودو و کبو‌تر رودریگز و هر دو بخشی از خانواده کبو‌تر و قمری هستند که به خانواده کبو‌تران () تعلق داشتند.
در مورد شهرت دودو به عنوان پرنده‌ای دست‌وپاچلفتی، نگاهی دقیق‌تر به بقایای اسکلتی آن نشان می‌دهد که این باور درست نیست. تیم تحقیقاتی متوجه شد که دودو تاندونی در پای خود داشت که ضخامتش تقریبا به اندازه استخوان بود. این ویژگی امروزه در سایر پرندگانی که به سرعت و چابکی در بالا رفتن معروف هستند، یافت می‌شود و نشان می‌دهد که دودو در واقع حیوانی فوق‌العاده سریع و فعال بوده است.
یانگ گفت حتی بعد از چهار قرن، ما چیز‌های زیادی برای یادگیری در مورد این پرندگان قابل‌توجه داریم. تعداد کمی از گزارش‌های مکتوب از دودو‌های زنده می‌گوید که این پرنده حیوانی بود که به سرعت حرکت می‌کرد و عاشق جنگل بود.
محققان فکر می‌کنند که با نگاهی دقیق‌تر به دودو و کبو‌تر رودریگز، می‌توانیم داستان‌های نادرست را پاک‌سازی و تاریخ واقعی آن‌ها را بهتر درک کنیم. در نهایت، انقراض آن پرندگان به دلیل ضعیف‌بودن یا سازگاری ضعیف یا نتیجه شکست تکاملی آن‌ها نبود، بلکه به دلیل تأثیر مضر انسان بر محیط زیست خود بود.
گاستلینگ گفت دودو‌ها در اکوسیستمشان جایگاه بنیادی داشتند. اگر آن‌ها را درک کنیم، ممکن است بتوانیم از بازیابی اکوسیستم موریس حمایت کنیم، شاید شروع به خنثی‌کردن آسیبی کنیم که با ورود انسان‌ها تقریبا نیم‌هزاره پیش آغاز شد. دیگر هیچ پرنده زنده‌ای مانند این دو گونه از کبو‌تر زمینی غول‌پیکر وجود ندارد.
